جدیدترین مطالب سلامت، تغذیه سالم، تناسب اندام و زیبایی را در صفحه اینستاگرام مجله گزنه دنبال کنید

علل، نشانه ها و راههای پیشگیری از پوکی استخوان

پوکی استخوان نوعی بیماری استخوانی است که باعث نازک شدن و ضعیف شدن استخوان ها در طول زمان و در نهایت شکستگی آنها می شود. این عارضه به بیماری خاموش نیز شهرت پیدا کرده است، زیرا علائم آن معمولا ناچیز بوده یا هیچ علامتی ایجاد نمی کند. در این مقاله از مجله گزنه، قصد داریم درباره علل، نشانه ها و راههای پیشگیری از پوکی استخوان صحبت کنیم. با ما همراه باشید.

علل پوکی استخوان

استخوانهای شما در حال بازسازی مداوم قرار دارند، بافت استخوانی جدید ساخته شده و بافت قدیمی تخریب می­شود.

هنگامی که جوان هستید سرعت تشکیل استخوان جدید بیشتر از تخریب استخوان کهنه است و توده استخوانی شما افزایش می یابد. پس از اوایل دهه ۲۰ این روند کند می شود و بیشتر افراد تا سن ۳۰ سالگی به حداکثر توده استخوانی خود می رسند. با افزایش سن، تخریب توده استخوان سریعتر از ایجاد آن می شود.

احتمال ابتلا به پوکی استخوان احتمالاً به میزان توده استخوانی که در جوانی به دست آورده اید بستگی دارد. توده استخوانی حداکثر تا حدودی ارثی است و همچنین در گروه­های قومی متفاوت است. هرچه توده استخوانی حداکثر شما بیشتر باشد، استخوان بیشتری در “بانک” دارید و با افزایش سن احتمال ابتلا به پوکی استخوان نیز کمتر است.

عوامل خطر

تعدادی از عوامل می توانند احتمال ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهند، از جمله سن، نژاد، سبک زندگی و شرایط پزشکی و درمان­ها.

خطرات غیرقابل تغییر

تعدادی از عوامل می توانند احتمال ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهند، از جمله:

  • جنسیت: زنان نسبت به مردان احتمال بیشتری برای ابتلا به پوکی استخوان دارند.
  • سن: هر چه سن شما بیشتر شود خطر ابتلا به پوکی استخوان بیشتر می شود.
  • نژاد: اگر سفید پوست یا از نژاد آسیایی هستید بیشترین خطر ابتلا به پوکی استخوان را دارید.
  • سابقه خانوادگی: داشتن والدین یا خواهر و برادر با پوکی استخوان، شما را در معرض خطر بیشتری قرار می دهد، به خصوص اگر مادر یا پدر سابقه شکستگی مفصل لگن را داشته باشند.
  • اندازه اسکلت بدن:  مردان و زنانی که دارای اسکلت بدنی کوچکی هستند، احتمال خطر بیشتری دارند زیرا ممکن است با افزایش سن توده استخوانی کمتری داشته باشند.

سطح هورمون بدن

پوکی استخوان در افرادی که مقدار بیش از حد یا خیلی کم از هورمونهای خاصی در بدنشان وجود دارد شایعتر است. مانند:

• هورمونهای جنسی

کاهش سطح هورمون جنسی منجر به تضعیف استخوان می­شود. کاهش سطح استروژن در زنان در یائسگی یکی از مهمترین عوامل خطر در بروز پوکی استخوان است. سطح تستوسترون در مردان با افزایش سن به تدریج کاهش می یابد.

درمان سرطان پروستات که باعث کاهش سطح تستوسترون در مردان و درمان سرطان سینه که باعث کاهش سطح استروژن در خانم ها می شود، احتمالاً باعث افزایش سرعت از بین رفتن استخوان می شود.

همچنین بخوانید: آشنایی با علل و نشانه های یائسگی زودرس در خانم ها

• مشکلات تیروئید

هورمون بیش از حد تیروئید می تواند باعث از بین رفتن استخوان شود. اگر تیروئید شما پرکار است یا اگر داروی هورمون تیروئید برای درمان تیروئید کم­کار استفاده کنید، این مشکل ممکن است برای شما پیش بیاید.

• غدد دیگر

پوکی استخوان همچنین با پرکاری غدد پاراتیروئید و فوق کلیوی همراه بوده است.

نقش انکارناپذیر تغذیه در ابتلا به پوکی استخوان

پوکی استخوان در افراد زیر با احتمال بیشتری وجود دارد:

مصرف کم کلسیم

کمبود مادام العمر کلسیم در ایجاد پوکی استخوان نقش دارد. کمبود کلسیم باعث کاهش تراکم استخوان، تخریب زودرس استخوان و افزایش خطر شکستگی می شود.
اختلالات غذا خوردن محدود کردن شدید مصرف مواد غذایی و کمبود وزن باعث ضعف استخوان در زنان و مردان می شود.

جراحی دستگاه گوارش

جراحی برای کاهش اندازه معده یا از بین بردن بخشی از روده، میزان سطح موجود برای جذب مواد مغذی از جمله کلسیم را محدود می کند. این جراحی ها شامل مواردی هستند که برای کاهش وزن و سایر اختلالات دستگاه گوارش به شما کمک می کنند.

نقش استروئیدها و سایر داروها در ابتلا به پوکی استخوان

استفاده طولانی مدت از داروهای کورتیکواستروئید خوراکی یا تزریقی مانند پردنیزون و کورتیزون با روند بازسازی استخوان تداخل دارد. پوکی استخوان همچنین با داروهای مورد استفاده در مبارزه یا جلوگیری از بیماری­های زیر همراه بوده است:

  • تشنج
  • فلاکس معده
  • سرطان
  • رد پیوند

شرایط پزشکی

خطر پوکی استخوان در افرادی که مشکلات پزشکی خاصی دارند از جمله موارد زیر بیشتر است:

  • بیماری سلیاک
  • بیماری التهابی روده
  • بیماری کبد یا کلیه
  • سرطان
  • لوپوس
  • مولتیپل میلوما
  • روماتیسم مفصلی

انتخاب سبک زندگی

برخی از عادات بد می تواند خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهد. مثالها عبارتند از:

  • زندگی

    کم تحرک

خطر ابتلا به پوکی استخوان در افرادی که زمان زیادی می­نشینند بیشتر از افرادی است که فعال تر هستند. هر نوع ورزش با تحمل وزن که باعث بهبود تعادل و وضعیت خوب بدن می شود برای استخوان های شما مفید است، به خصوص راه رفتن، دویدن، پریدن، رقصیدن و وزنه برداری.

  • مصرف زیاد الکل

مصرف منظم بیش از دو نوشیدنی الکلی در روز خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش می دهد.

  • مصرف دخانیات

نقش دقیق دخانیات در پوکی استخوان مشخص نیست، اما نشان داده شده است که مصرف دخانیات به ضعف استخوان ها کمک می کند.

همچنین بخوانید: اثرات مثبت و منفی سیگار و نیکوتین بر سلامت !

علائم شایع پوکی استخوان

پوکی استخوان معمولا تا زمانی که شکستگی رخ ندهد هیچ علامتی ایجاد نمی کند و حتی پس از آن نیز ممکن است فرد از آسیب دیدگی وارد شده به استخوانش آگاه نباشد زیرا شکستگی گاهی (به خصوص زمانی که در ستون فقرات رخ دهد) قابل تشخیص نخواهد بود.

مواردی که استخوان به راحتی و با فشار اندکی بشکند می تواند نشان دهنده ابتلای احتمالی فرد به پوکی استخوان باشد.

به علاوه در صورت بروز علائم زیر لازم است آزمایش های لازم برای تشخیص پوکی استخوان انجام شود :

۱- کوتاهی قد یا خمیدگی

شکستگی های فشاری ستون فقرات ممکن است بدون بروز علائم رخ دهند و در نتیجه تشخیص داده نشوند یا علائم ناشی از آن ها به کمر نسبت داده شود.

زمانی که چندین مهره در ستون فقرات دچار شکستگی شود احتمالا فرد دچار کوتاهی قد شده یا انحنای غیر طبیعی در ستون فقراتش ایجاد شود. این افراد قدی کوتاه تر با حالت خمیده پیدا می کنند.

۲- کمر درد ناگهانی

کمر دردی که به طور ناگهانی و ظاهرا بدون علت ایجاد شود می تواند نشانه شکستگی فشاری در ستون فقرات باشد.

اگرچه کمر درد را می توان به کشیدگی عضلات نیز نسبت داد اما افرادی که سایر عوامل خطر زای پوکی استخوان را دارا بوده و دچار کمر درد شدید یا مداوم بدون علت شده اند بهتر است برای اطمینان به پزشک مراجعه کنند.

همچنین بخوانید:شایع ترین علل درد پایین کمر و راههای پیشگیری و درمان آن

۳- استخوانی که بسیار راحت تر از حد انتظار می شکند

بسیاری از افراد دچار شکستگی استخوان می شوند اما این اتفاق معمولا در اثر وارد شدن فشار یا نیروی شدید به استخوان ها رخ می دهد.

به عنوان مثال شکستگی ناشی از سقوط از یک ارتفاع، تصادف با اتومبیل یا آسیب های حین ورزش منطقی است اما زمانی که فرد با وارد شدن یک نیروی کم فشار به استخوان هایش دچار شکستگی شود باید به پوکی استخوان مشکوک شد.

هیچ علامتی وجود ندارد

فراموش نکنید بسیاری از افراد مبتلا به پوکی استخوان تا زمانی که دچار شکستگی نشوند هیچ علامت خاصی مبنی بر ابتلا به این بیماری تجربه نمی کنند، به همین دلیل آگاهی از عوامل خطر زای پوکی استخوان اهمیت زیادی دارد.

اگرچه برخی عوامل خطر زا مانند جنسیت و سابقه خانوادگی قابل کنترل نیستند اما برخی دیگر مانند سیگار کشیدن، کم تحرک بودن و کمبود کلسیم را می توان برطرف کرد.

راههای پیشگیری از پوکی استخوان

همه بزرگسالان باید قدم هایی برای تقویت استخوان های خود بردارند. بدون توجه به سن، شما می توانید از همین حالا شروع کنید. این کار را با آغاز عادت های زندگی خود شروع کنید.

۱- سیگار کشیدن را ترک کنید.

۲- مصرف الکل را محدود کنید.

۳- از یک رژیم غذایی سالم و غنی از کلسیم، ویتامین D و پروتئین کافی استفاده کنید. ویتامین D برای جذب کلسیم ضروری است. آن را در ماهی قزل آلا پخته شده، محصولات لبنی و سبزیجات از جمله کلم بروکلی و کلم پیچ پیدا خواهید کرد.

۴- وزن خود را در حالت تعادل نگه دارید. کمبود وزن احتمال تخریب و شکستگی استخوان را افزایش می دهد و اضافه وزن نیز خطر شکستگی در بازو و مچ شما را افزایش می دهد. به همین دلیل حفظ وزن مناسب بدن برای سلامتی بدن و نیز استخوانها لازم است.

۵- حداقل ۳۰ دقیقه در روز فعالیت بدنی تحمل وزن داشته باشید. آهسته دویدن ، کوهنوردی و پیاده روی فعالیت های خوبی برای تقویت استخوان ها هستند. رقص ، یوگا و تای چی همچنین می توانند در هنگام بهبود تعادل ، سطح تراکم شما را افزایش دهند.

۶- بیرون و زیر آفتاب بروید. آفتاب می تواند به بدن شما کمک کند که ویتامین D را که برای جذب کلسیم ضروری است ، پردازش کند. در فضای باز ورزش کنید و سود مضاعفی کسب کنید!

۷- اگر بیش از ۵۰ سال دارید یا بعد از یائسگی هستید ، سطح ویتامین D و کلسیم خود را توسط تخصصین درمانی بررسی کنید.

همچنین بخوانید: منابع و وظایف ویتامین D / نشانه های کمبود ویتامین D در بدن

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر دچار یائسگی زودرس هستید یا برای چند ماه کورتیکواستروئید مصرف کردید یا اگر یکی از والدین شما دچار شکستگی لگن شده است باید برای سنجش تراکم استخوان با پزشک متخصص روماتولوژی صحبت کنید.

پوکی استخوان را می توان با یکی از دو روش زیر تشخیص داد :

  • از طریق یک شکستگی غیر طبیعی به خصوص در ستون فقرات، لگن، مچ دست، بازو، دنده و مفصل ران
  • از طریق آزمایش تراکم استخوان

طبیعی است تشخیص زود هنگام این عارضه در مراحل اولیه، خطر بروز شکستگی های احتمالی در آینده را کاهش خواهد داد.

همچنین بخوانید: ۹ توصیه مهم برای پیشگیری از پوکی استخوان و تقویت استخوان ها

به اشتراک بگذارید : 

محتوای مقالات سلامتی و درمان بیماری ها صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شما بوده و به منزله تجویز پزشکی نیست.

*کپی برداری بدون ذکر نام و لینک فعال به مجله گزنه مجاز نیست.

نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پربازدیدترین مقالات